Stappenplan voor jongerenactiviteiten.Tijdens deze coronacrisis is het belangrijk om oog te hebben voor het welzijn van jongeren.

sadness-4597126_1280

Gemeenten ontvangen hier extra budget voor vanuit het Rijk. Dit extra budget is bedoeld om winteractiviteiten te organiseren voor jongeren. De urgentie is dan ook hoog. Jongeren ervaren door de coronamaatregelen, meer dan andere leeftijdsgroepen, mentale gezondheidsproblemen zoals eenzaamheid, somberheid en angst. 

Het NJi stelde een stappenplan op vanuit actuele kennis uit het veld. Dit stappenplan is bedoeld als kader van waaruit gemeenten activiteiten voor jongeren kunnen organiseren om hun welzijn te verbeteren. In dit stappenplan worden concrete handvatten gegeven om binnen twee weken succesvol de winteractiviteiten samen met jongeren op te kunnen zetten.

Activiteiten tijdens de lockdown t/m 9 februari: wat kan er wel?

Activiteiten vanuit dagbesteding of jongerenwerk mogen eventueel wel plaatsvinden als deze gericht zijn op kwetsbare kinderen en jongeren en binnen in buurthuizen, wijkcentra en zalen van bibliotheken worden georganiseerd. Van belang is om met betrokken organisaties af te stemmen wat er wel en niet mogelijk is. Buiten zijn sportactiviteiten in groepen mogelijk voor kinderen en jongeren onder de 18 jaar, mits dit door professionals wordt begeleid. Kijk voor meer informatie over sportende kinderen en jongeren op de pagina Sport en spel of lees de kamerbrief over de coronamaatregelen.

Op zoek naar inspiratie voor activiteiten? Op de website van de Vereniging Nederlandse Gemeenten zijn inmiddels zo’n 30 ideeën en projecten verzameld waar vanuit gemeenten aan wordt gewerkt in het kader van het Jeugdpakket.

Op de website van Maatschappelijke Diensttijd vind je een pagina voor gemeenten met voorbeelden van MDT-initiatieven.

Infographic: stappenplan voor succesvolle jongerenactiviteiten

Infographic jongerenparticipatie

Download de infographic als pdf (credits: cracco illustration)

Week 1: Interne afstemming

1. Bepaal de belangrijkste doelgroepen voor de activiteiten en betrek de jongeren continu

Op welke jongeren en jongvolwassenen focus je je? Specificeer een doelgroep voor de activiteiten. Bekijk hoeveel activiteiten je voor welke groep zou willen organiseren en prioriteer vanuit daar wat de meest relevante activiteiten om als eerste op te zetten. Hierbij kan onderstaande tabel helpend zijn om te kijken of voor alle groepen jongeren activiteiten in de planning staan:

Bewuste risiconemersVolgzame aanpassers
Boze ‘slachtoffers’Wantrouwige ‘slachtoffers’
AssertiefZelfredzaamBewust risico nemendBij besmetting maatregelen treffenZitten de tijd uitHouden zich aan de regels
Kwaad over alles wat niet meer magProtestBewust regels overtredenSlachtoffer van het coronabeleidTerwijl het virus ons niet raaktPassief agressief

Hoe betrek je de jongeren op een goede manier bij het organiseren van deze activiteiten? Hieronder enkele handvatten.

Betrokkenheid van jongeren: doe het samen

Vul niet voor jongeren in wat ze leuk vinden. Grote kans dat je de plank misslaat en dat er weinig jongeren en jongvolwassenen op de activiteiten af komen.

Tips om er op korte termijn achter te komen wat jongeren zelf willen:

  • Voeg een klein, maar divers groepje jongeren toe aan de projectgroep aan wie je ideeën kunt voorleggen of die actief willen meehelpen bij de organisatie. Het is kort dag, maar zeker realistisch om jongeren nog mee te laten denken. Gebruik bestaande contacten van de gemeente, zoals een lokale mbo-opleiding, om geïnteresseerde leerlingen op te sporen. Denk ook aan stagemogelijkheden. Benut ook de verschillende kanalen die je al hebt, bijvoorbeeld de gemeentelijke jongerenraad of het jongerenwerk.
  • Betrek jongeren via sociale media. Voorkom hierbij ambtelijk taalgebruik in de communicatie met jongeren. Wees kort, helder en begrijpelijk.
  • Bedenk creatieve spelvormen, zodat het voor jongeren leuk is om mee te doen.
  • Leg meteen een link met jongeren in de jeugdhulp. Zo voorkom je dat cliëntenparticipatie en jongerenparticipatie voor deze winteractiviteiten gescheiden georganiseerd zijn.
  • Betrek lokale sleutelfiguren. Jongeren die bekend zijn in de gemeente of inwoners die zeer betrokken zijn bij de jongeren.
  • Denk na over een passende vergoeding voor jongeren die een rol spelen bij de organisatie. Of beter: bedenk dat samen met hen!

Tips om het samen te doen:

Heb je jongeren gevonden die willen meedenken en/of meehelpen in de organisatie? Denk aan de volgende tips: 

  • Zorg voor een vast aanspreekpunt voor de jongeren die meehelpen in de organisatie. Spreek met elkaar af via welke weg jullie communiceren, bijvoorbeeld via WhatsApp.
  • Wees duidelijk over de kaders waarbinnen de activiteiten georganiseerd worden, zoals het budget. Spreek ook uit wat je als gemeente verstaat onder coronaproof: wat kan écht niet? En op welke voorwaarden mogen jongeren meedenken en meebeslissen?
  • Beloof niets wat je niet kunt waarmaken.
  • Laat duidelijk zien wat jongeren er voor terug krijgen als ze deelnemen. Valkuil is dat na het ideeën ophalen de jongeren niks meer terug horen. Als je jongeren eenmaal actief meedoen is het van belang om daarop te blijven investeren. Zorg dat je hen bij het ontwikkelen en uitvoeren van de ideeën ook een belangrijke rol geeft.

Voor deze tips is gebruik gemaakt van de site van NJR. Meer weten over het belang om jongerenparticipatie te verankeren in het gemeentelijk beleid? Kijk dan op onze pagina over dit onderwerp of kijk de webinar VNG dialoog: perspectief bieden aan jongeren (oud&nieuw en verder) van 17 december hier terug.

Voorbeelden uit het land

  • In Leiden is actief gevraagd om de inbreng van jongeren. Door middel van een lesbrief hebben jongeren vanuit de klas input gegeven. De uitkomsten en ideeën worden samen met de leerlingen uitgevoerd.
  • De gemeente Rotterdam zette een prijsvraag uit. De deadline is inmiddels verstreken, maar het blijft – ook op deze korte termijn – een effectieve manier om jongeren snel en effectief inspraak te geven.
  • Amsterdam hield een oud en nieuw challenge.

2. Stem intern bewust af welke rol je als gemeente wilt pakken 

Stel jezelf als gemeente de vraag: Wat voor een overheid willen wij zijn in deze situatie en welke regierol pakken wij als gemeente? Ben je er alleen voor ‘kwetsbare jongeren’ of ben je er voor alle jongeren? Laat je het over aan de samenleving hoe deze activiteiten georganiseerd worden of ga je actief aanjagen, faciliteren en stimuleren?

Denk hierbij aan de sturingsrollen die een gemeente kan pakken in de samenleving.

  • De rol als netwerkende overheid: de maatschappelijke partner tussen jongeren en andere partijen, het bijeen brengen van belangen, delen van ambities en bundelen van inspanningen.
  • De rol als participerende overheid: het voornamelijk ondersteunen van maatschappelijke initiatieven die jongeren, burgerpartijen of maatschappelijk ondernemers zelf uitvoeren.

Denk vanuit de rol die gekozen is ook na over de financiering van en de duurzame samenwerking bij deze activiteiten. Gebruiken we alleen de financiering van het Jeugdpakket en Maatschappelijke Diensttijd? Of zetten we ook bestaande of andere middelen in? Alle regelingen voor jongerenparticipatie vind je op deze pagina. Hoe kun je vanuit deze nieuwe taak duurzame (nieuwe) samenwerkingen bewerkstelligen met jongeren en partners?

Voorbeelden uit het land

  • Voorbeeld van de gemeente Breda die een actieve rol pakt in de organisatie en het faciliteren van de activiteiten.

3. Leidende principes: vuistregels om tot succesvolle activiteiten te komen

Stel richtinggevende vuistregels voor beleid en uitvoering. Stel criteria op om elke activiteit aan te toetsen. Welke leidende principes hanteren we en wat is hierbij een ‘must have’ en wat een ‘nice to have’? Wat doen we sowieso niet?

 Voorbeelden van deze vuistregels zijn:

  • We focussen in de samenwerking en communicatie naar buiten toe altijd op wat er wél kan in plaats van wat niet mogelijk is.
  • We combineren fysieke en digitale activiteiten.
  • We verhogen de vindbaarheid van onze activiteiten door altijd aanwezig te zijn op plekken waar jongeren samenkomen en door te kiezen voor een centrale plek online van waaruit wordt gecommuniceerd (bijvoorbeeld met blokkenschema van activiteiten).
  • We zorgen voor de grootst mogelijke impact. Via welke partners kun je een groter bereik genereren?
  • Activiteiten staan niet los van elkaar, maar genereren meer impact in samenhang met elkaar.

Voorbeelden uit het land

  • Leiden hanteert de volgende uitgangspunten tijdens hun winterse Jongeren Campagne rond corona:
    • We willen een campagne voeren om op een positieve en begripvolle manier bewustwording bij jongeren te creëren en hen aan te zetten tot gedragsverandering in coronatijd.
    • We vermijden angstframing.
    • Veel humor en inbreng van jongeren.
    • We bedanken jongeren voor de kleine en grote dingen die ze doen of laten voor corona. Want als we zien wat jongeren allemaal wél doen, dan is Leiden eigenlijk best wel lekker bezig.
    • De boodschap gaat uit van wat er wél kan en niet van wat er allemaal niet kan.

4. Framework voor succes

Zorg dat de basis op orde is om vanuit daar succesvolle activiteiten te gaan organiseren. Stel een plan op voor de korte en lange termijn.

Korte termijn: activiteiten tot 9 februari 2021: Activiteiten die gedurende de lockdown tot en met 9 februari worden uitgevoerd. Deze zijn fysiek en online en gericht op o.a. muziek, cultuur, games en sport.

Informatie over fysieke activiteiten tijdens de lockdown:

  • Sportactiviteiten voor jongeren tot en met 17 jaar kunnen doorgaan, mits het onder begeleiding is en buiten plaatsvindt.
  • Vanaf 18 jaar mag je met maximaal twee mensen buiten sporten of bij elkaar komen.
  • Jeugdhulp aan kinderen, jongeren en hun gezinnen kan doorgaan.
  • Scholen mogen kwetsbare leerlingen onderwijs op locatie aanbieden.
  • Praktijkgericht onderwijs en onderwijs aan eindexamenleerlingen mag fysiek doorgaan.
  • Voor kwetsbare groepen mag je in buurthuizen en wijkcentra activiteiten organiseren.
  • Je mag maximaal één bezoeker van 13 jaar en ouder per dag thuis ontvangen. 

Middellange termijn: activiteiten vanaf 9 februari tot en met maart én daarna: Activiteiten die in de periode van 9 februari tot en met maart 2021 én daarna worden uitgevoerd. Deze zijn ook fysiek en online maar wellicht meer gericht op het tegengaan van eenzaamheid en het verhogen van het mentaal welbevinden van jongeren.

Framework opstellen voor succesvolle activiteiten

Om activiteiten succesvol voor en vooral samen met jongeren en jongvolwassenen te organiseren, neem je de volgende uitgangspunten mee in je framework: 

  • Betrek communicatie direct
    Betrek vooraf de afdeling communicatie van jouw gemeente om te zorgen dat alle activiteiten op de juiste manier worden gepresenteerd en gecommuniceerd aan jongvolwassenen en interne en externe belanghebbenden.

  • Maak een overzicht van bestaande lokale partners en activiteiten
    Stel een lijst op van lokale partners en hun activiteiten. Welke activiteiten voeren we al uit, aan welke activiteiten hebben jongvolwassenen behoefte en wat missen we dan nog aan acitiviteiten?

  • Bestuurlijk draagvlak en taakverdeling
    Creëer bestuurlijk draagvlak door een concrete opdracht op te halen vanuit het college en/of raad. Hierbij is belangrijk dat duidelijk is dat er sprake is van samenhang en duidelijke sturing in de opdracht. Wie coördineert deze taak (bijvoorbeeld de interne projectleider) en wie stuurt aan (bijvoorbeeld de aangewezen wethouder of burgemeester)?

  • Hoe gaan we samenwerken met jongeren?
    Maak concreet hoe jongeren lokaal worden betrokken bij de planvorming en hoe de terugkoppeling naar de jongeren plaatsvindt. Hierbij moet worden aangesloten op de beleefwereld van de jongeren. Het is daarbij belangrijk hun verwachtingen te managen rondom het besluitvormingsproces binnen gemeenten. Dat gaat vaak langzamer dan jongeren verwachten.

5. Bepaal samen hoe je het succes van de activiteiten meet en daarop acteert

Het is belangrijk om vooraf al na te denken over het meten en monitoren van de activiteiten. Zo creëer je een actieve meet-, leer- en verbeterbeweging en hebben de activiteiten steeds meer maatschappelijke impact. Meet daarom bij de uitgevoerde activiteiten of de jongeren het leuk, nuttig of praktisch vonden. Stem hiervoor samen af welke evaluatietools of survey apps je gaat gebruiken.

Wat is het bereik van de activiteiten die je organiseert? Hoeveel jongeren hebben fysiek of online deelgenomen? Bepaal op basis van de uitkomsten of de activiteiten aangepast moeten worden of dat er iets anders nodig is. Bespreek dit ook weer samen met jongeren.

Lees meer over monitoring in ons dossier.

Week 2: Naar buiten toe

6. Samenwerking met lokale partners: een vliegende start

Voor het organiseren van winteractiviteiten voor jongeren hebben gemeenten, naast een budget, vooral lokale partners nodig. Door de activiteiten samen te organiseren, krijg je een gevarieerder programma en vergroot je het bereik omdat meer partners de activiteiten onder de aandacht brengen bij de doelgroep.

Denk bij lokale partners bijvoorbeeld aan: sportverenigingen, jongerenwerk, theater- of andere kunst- en cultuurorganisaties, studentenorganisaties en bioscopen. Maar ook aan lokale bedrijven in de evenementenindustrie of mbo-opleidingen op het gebied van sport, evenementen, horeca, media en handhaving en security.

Tips voor een vliegende start

  • Zet partners bij elkaar die enthousiast zijn en mogelijkheden zien om op korte termijn activiteiten te organiseren of hieraan bij te dragen. Het komt nu aan op een actieve instelling.
  • Denk aan lokale partijen in je gemeente die al met jongeren samenwerken. Maar betrek ook landelijk werkende foundations actief in jouw gemeente, bijvoorbeeld de Johan Cruyff foundation, JSF/JCF, Stichting Leergeld, Jantje Beton, etc.
  • Sluit aan bij wat al in gang is gezet: vraag lokale partners met welke activiteiten zij de afgelopen maanden de doelgroep goed bereikt hebben en wat zij al op het programma hebben staan. Dit succes kan zich misschien wel herhalen.
  • Organiseer een eerste brainstorm met lokale partners zoals het jongerenwerk, een theater, sportverenigingen, studentenverenigingen en de plaatselijke jongerenraad.
  • Kies als concreet doel voor die brainstorm om samen te zorgen voor alternatieve activiteiten voor jongeren en jongvolwassenen. Stuur vervolgens aan op het maken van concrete afspraken.
  • Lever een coördinator: iemand die lokale partners samenbrengt en overzicht houdt op het jongerenprogramma.
  • Bespreek de financiering met deze partijen. Kunnen deze partijen deels vanuit bestaande budgetten activiteiten organiseren?

Voorbeelden uit het land

  • Breda heeft de samenwerking met lokale partners groots vormgegeven en vanuit daar een samenhangende programmering opgezet.
  • In Helmond heeft de gemeente samen met het jongerenwerk en een welzijnsorganisatie activiteiten opgezet.

7. Succesvolle communicatie: sluit aan bij de leefwereld van jongeren

Maak de activiteiten voor jongeren kenbaar via verschillende kanalen en op verschillende manieren.

Een paar tips voor gerichte communicatie:

  • Verspreid de informatie op de plekken waar jongeren komen, dus op school, op hangplekken, in winkelcentra, jongerencentra en op hun smartphones.
  • Maak gebruik van sociale media, zoals Instagram, WhatsApp en TikTok.
  • Zorg dat ook ouders, leerkrachten, jongerenwerkers, sportcoaches en andere personen die veel contact hebben met jongeren de activiteiten onder de aandacht brengen.
  • Vraag jongerenambassadeurs op belangrijke plekken in je gemeente de activiteiten onder de aandacht te brengen bij hun vrienden, kennissen en klasgenoten.
  • Zet in uitnodigingen duidelijk dat jongeren die mogen doorsturen naar vrienden die ook in de gemeente wonen.
  • Gebruik veel beeld als communicatievorm
  • Zorg dat je als gemeente mobiel bereikbaar bent op een laagdrempelige manier, bijvoorbeeld via Whatsapp, of laat een lokale partner dit namens de gemeente doen.
  • Zet een communicatiemedewerker in.

Voorbeelden uit het land

  • De gemeente Utrecht heeft een rechtstreeks WhatsApp-nummer voor jongeren in het leven geroepen. Meer informatie vind je in deze video over jongerenparticipatie in Utrecht.
  • Kijk op Instagram op @Geinazomerprogramma. 

8. Activiteiten organiseren: wat zijn de bouwstenen voor succes?

Jongeren hebben ook tijdens deze nieuwe lockdown periode tot en met 9 februari behoefte aan fysiek contact met anderen en zoeken dat contact op. Door het organiseren en begeleiden van activiteiten kun je ervoor zorgen dat jongeren elkaar toch op een veilige manier in hun eigen omgeving kunnen ontmoeten. Denk niet alleen aan online activiteiten, maar ook aan fysieke activiteiten waar mogelijk of activiteiten die gedeeltelijk online en gedeeltelijk fysiek plaatsvinden, zoals gametoernooien.

Tips voor de combinatie online en fysiek:

  • Gebruik verschillende plekken in je gemeente waar jongeren naartoe kunnen komen. Denk aan buurthuizen, wijkcentra, sportcentra en gymzalen, musea, theaters, bioscopen en bibliotheken en/of scholen.
  • Zorg voor begeleiding vanuit dagbesteding of het jongerenwerk voor fysieke activiteiten voor jongeren tot 18 jaar.
  • Probeer ook op wijkniveau activiteiten te organiseren om de kans te verkleinen dat jongeren zich over langere afstanden gaan verplaatsen en in grote groepen samenscholen.
  • Luister altijd naar de ideeën die jongeren zelf aandragen om te voorkomen dat het ze het gevoel hebben dat ze geen invloed hebben. Stem samen af hoe je de jongeren aangehaakt houdt. Probeer op korte termijn dingen te realiseren en geef continu terugkoppeling om hun aandacht vast te houden.

 Voorbeelden uit het land

  • In Venray wordt een door jongeren zelf gebouwd selfie-museum geopend. Er zijn een aantal ruimten ingericht waar de jeugd kan komen om hun sociale mediapagina’s op te leuken.
  • Via dit platform kunnen jongeren op een interactieve manier zien wat Leiden te bieden heeft. Bekijk deze pagina voor een sfeerbeeld zonder in te hoeven loggen. 

9. Succes op de lange termijn: het meenemen van geleerde lessen

Wat leren we als gemeente van de uitvoering van deze taak voor de periode daarna? Ga dit gesprek aan met de jongeren en je partners. Maak dit concreet en bouw hier samen op voort. Pas deze geleerde lessen vervolgens toe in het reguliere preventieve jeugdbeleid. Preventief werken betekent dat er goed wordt nagedacht over:

  • Het bereik van de activiteiten
  • De samenhang in het beleid
  • De impact van de activiteiten per doelgroep
  • Invloed op de effectiviteit van het preventieve jeugdbeleid

Eén losse activiteit om het welzijn van jongeren te bevorderen heeft onvoldoende effect. Effectieve preventie vraagt om een integrale en samenhangende aanpak langs drie lijnen, namelijk:

  1. Preventie is integraal onderdeel van het brede jeugdbeleid
  2. Preventieve interventies zijn gericht op de verschillende leefomgevingen van kinderen en jongeren, namelijk thuis, op school en in de vrije tijd
  3. Interventies op de verschillende preventie-niveaus (universeel, selectief en geïndiceerd) sluiten op elkaar aan en versterken elkaar

Jouw reactie

Heb je vragen of opmerkingen over de informatie over omgaan met de gevolgen van het coronavirus op onze website? Dan kun je reageren via coronavirus@nji.nl. Hiermee kunnen we de informatie op onze website actualiseren. Laatste actualisatie: 25 januari 2021

https://www.nji.nl/nl/coronavirus/Gemeenten/Vrije-tijd,-sport-en-dagbesteding/Stappenplan-voor-jongerenactiviteiten

Afbeelding van Lucifer Alein via Pixabay

Share on linkedin
LinkedIn
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

SAMENLEVING
Mandy Peper

Geen pak slaag op zondagavond

Eén op de vijf vrouwen in Nederland maakt huiselijk geweld mee, jaarlijks worden ruim 119.000 kinderen het slachtoffer van kindermishandeling. En dit gebeurt achter allerlei

Read More »